Cá tra là loài có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều đạm, DHA, ít béo, ít cholesterol và được hơn 134 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới ưa chuộng. Tuy nhiên, để phát triển bền vững thì việc nuôi cá tra phải đảm bảo môi trường sạch, chất lượng nước tốt và cân bằng với việc bảo tồn các giá trị sinh thái là vấn đề cần quan tâm hiện nay.

Nghề nuôi cá tra cần sự cân bằng cho môi trường sinh thái - Ảnh: TC.

Môi trường sinh thái tác động nhiều tới nghề nuôi cá tra

Hoạt động nuôi trồng thủy sản có thể nói là sự “hưởng lợi” từ hệ sinh thái cũng như là tác nhân gây tác động tiêu cực nếu không được quản lý tốt. Chính vì vậy, có thể khẳng định hệ sinh thái có vai trò hết sức quan trọng đối với nuôi trồng thủy sản.

Theo ông Ngô Tiến Chương – Điều phối viên Nuôi trồng Thủy sản của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên WWF - Việt Nam: “ĐBSCL được xem là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Thủy sản là một trong những thế mạnh, trong đó, sản xuất cá tra hiện nay đang được xem là mũi nhọn kinh tế, tuy nhiên, nếu không có giải pháp hiệu quả về trách nhiệm xã hội và đảm bảo sức khỏe của hệ sinh thái thì sẽ gây ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm và đi ngược lại với mục tiêu phát triển bền vững. Người nuôi cá cần quan tâm và có trách nhiệm với các dịch vụ từ hệ sinh thái như cung cấp nước, môi trường, điều tiết khí hậu, sử dụng đất…”.

Ông Chương cho rằng, ĐBSCL đang bị tác động khá nặng nề của biến đổi khí hậu và các hoạt động sản xuất, trong đó có nuôi trồng thủy sản. Cá tra là loại hình sản xuất tương đối nhạy cảm với các hệ sinh thái tự nhiên, đặc biệt là vấn đề nước thải, bùn thải từ các ao nuôi. Hiện nay, nhiều vùng đã có ảnh hưởng của việc phì dinh dưỡng từ nước thải ao nuôi mà chưa được xử lý tốt.

Tuy nhiên, đối với những vùng nuôi có quy hoạch tốt thì việc gây ảnh hưởng đối với hệ sinh thái đang được kiểm soát. Nhưng nếu người nuôi cá tra chỉ chú ý đến việc phát triển trước mắt mà quên đi nhiệm vụ bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên thì về mặt lâu dài sẽ có thể gây ra những ảnh hưởng khôn lường, tác động trở lại chính hiệu quả và tính bền vững của nuôi trồng thủy sản.

Hướng đi tất yếu

Theo đánh giá của WWF quốc tế, ngành cá tra Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng và sâu rộng được thể hiện ở việc Việt Nam đang áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất thân thiện với môi trường nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực của ngành nuôi cá tra vùng Mê Kông.

Việc nuôi cá tra cần phải đảm bảo môi trường sạch, chất lượng nước tốt và cân bằng với việc bảo tồn các giá trị của hệ sinh thái là hướng đi tất yếu trong năm 2012. Tuy nhiên, để đạt được điều này thì ngành cá tra Việt Nam vẫn còn nhiều điều phải làm như vấn đề quy hoạch vùng nuôi, xử lý nước thải và chất thải.

Việc sử dụng các công nghệ xử lý nước thải và kết hợp đối tượng sản xuất để tăng tỷ lệ tái sử dụng nước là cần thiết. Bên cạnh đó, cũng cần phải nâng cao được trách nhiệm và nhận thức của các đối tượng hưởng lợi từ các dịch vụ hệ sinh thái để làm thế nào phát triển nhưng không có những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.

Vẫn còn nhiều khó khăn phía trước trên con đường hướng đến phát triển bền vững, nhưng chúng ta có thể hoàn toàn tin tưởng vào sức mạnh của ngành cá tra Việt Nam.

Sao Mai

(Theo TBKTSG)