Mấy ngày gần đây, người dân nuôi cá bè các phường: An Bình, Tân Mai, Thống Nhất và xã Hiệp Hòa (TP. Biên Hòa - Đồng Nai) đã phải dở khóc, dở mếu vì cá bỗng dưng chết hàng loạt. Cá chết nổi trắng bè, lềnh bềnh trôi cả ra sông đã làm nhiều hộ phút chốc trở nên trắng tay, nợ nần chồng chấ

* Đổ bệnh vì cá chết

Xuôi thuyền dọc theo sông Đồng Nai, nơi có nhiều hộ dân nuôi cá bè bị chết hàng loạt ở TP. Biên Hòa, đến đâu chúng tôi cũng gặp đôi mắt trũng sâu, vẻ mặt hốc hác, đờ đẫn của người dân làng bè. Dù sự việc cá chết hàng loạt đã qua đi vài ngày, song người dân nuôi cá bè ở phường An Bình, Tân Mai, Thống Nhất và xã Hiệp Hòa vẫn chưa hết bàng hoàng. Có người vì xót của và lo khoản nợ đang chồng chất chẳng biết khi nào mới trả nổi nên đã đổ bệnh. Ông Trần Văn Cần, hộ nuôi cá bè ở phường Thống Nhất (TP. Biên Hòa) than: "Hơn 10 năm làm nghề nuôi cá bè ở nhánh sông Đồng Nai này, chưa khi nào tôi gặp tình trạng cá chết nhiều như thế. Chỉ trong hai ngày 7 và 8-6 số cá chết trong bè của tôi đã lên đến gần 5 tấn. Do toàn là cá giống diêu hồng, chép sắp đến ngày bán nên tôi mất khoảng 200 triệu đồng. Mấy ngày nay, tôi đổ bệnh là vì lo khoản nợ vay ngân hàng sắp tới ngày đáo hạn".

Ông Nguyễn Thanh Hải, chủ bè ở phường Thống Nhất kể: "Tôi nuôi cá cảnh Chích Nhật chỉ khoảng 3 tuần nữa là tới ngày bán, thế mà chỉ trong vài giờ, cá trong bè của tôi chết gần hết. Số cá chết của tôi khoảng 600 kg, loại cá này có giá hơn 70 ngàn đồng/kg nên tôi ước thiệt hại hơn 40 triệu đồng. Trong đó, gần một nửa số tiền trên tôi phải vay từ Hội Nông dân phường để đầu tư. Giờ mất trắng nên tôi không biết vay vốn ở đâu để đầu tư tiếp...".

* Cá chết là do nước ô nhiễm?

Theo Phòng Kinh tế Biên Hòa, tính đến ngày 10-6 có gần 55 tấn cá bè bị chết. Số tiền thiệt hại ước tính ban đầu là gần 2 tỷ đồng. Ngay sau khi xảy ra hiện tượng đau lòng này, Sở Tài nguyên và môi trường, Chi cục thủy sản xuống ngay hiện trường lấy mẫu kiểm tra xem nguyên nhân cá chết do đâu. Ông Phùng Cẩm Hà, Chi cục trưởng Chi cục thủy sản khẳng định: Cá chết hàng loạt ở các làng bè là do ảnh hưởng của môi trường nước, chứ không có biểu hiện bệnh. Tại thời điểm khảo sát tuy không thấy bất thường về màu nước sông, song hơi nước lại có mùi rất hắc của hóa chất. Về nguyên nhân, Sở TN-MT cho biết, phải chờ kết quả phân tích mẫu nước, lúc đó mới khẳng định chính xác cá chết do độc chất nào.

Tuy nhiên, có mặt tại khu vực nuôi cá bè của người dân phường Thống Nhất vào lúc 9 giờ ngày 12-6, phóng viên Báo Đồng Nai ghi nhận nước sông nửa giáp bờ KP1, phường Thống Nhất bốc mùi rất nặng, nổi bọt và chuyển màu hơi đỏ. Ông Nguyễn Đức Trường, một hộ nuôi cá bè ở khúc sông này bức xúc: "Lúc đầu một số ngành nhận định, có khả năng cá chết do đầu mùa nhiều trận mưa lớn đã kéo theo chất thải, nước thải sinh hoạt từ mọi nơi ra sông. Song chúng tôi thấy không phải như thế, vì trước đó gần 10 ngày đang lúc nước ròng, mưa lớn liên tiếp xảy ra nhưng cá vẫn sống bình thường. Còn thời điểm cá chết không có mưa, nước sông khá lớn và dòng chảy nhẹ, đây là điều kiện khá lý tưởng cho cá sống, vì lượng ôxy dồi dào. Thế nhưng, tại thời điểm cá chết, một số hộ đo được nồng độ ôxy trong nước bằng không, do đó cá đã chết ngạt. Điều này cho thấy, trong nước sông có một loại hóa chất nào đó làm nồng độ ôxy đột ngột giảm mạnh...".

Có thể nói, dòng sông Đồng Nai nhiều năm qua đã nuôi sống hàng trăm hộ dân các phường, xã có nghề nuôi cá bè. Nhưng giờ đây, không ít hộ đang khắc khoải, chờ đợi sớm được cơ quan chức năng giải thích vì sao cá chết. Điều đáng nói là, đây không phải lần đầu nông dân bỗng dưng phải chịu cảnh trắng tay, thế nhưng ai đứng ra giải quyết rốt ráo vấn đề cho người chịu thiệt hại, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người nuôi cá, để tình trạng này không lặp lại?

Theo thống kê của cơ quan chức năng, lượng cá chết tại các làng bè thuộc 4 phường, xã của TP. Biên Hòa gần 55 tấn của gần 100 hộ. Loại cá chết đa số là chép, diêu hồng, lăng nha và nhiều loại kiểng sắp tới thời điểm xuất bán. Trong đó, phường Thống Nhất thiệt hại hơn 34 tấn, xã Hiệp Hòa 15 tấn, phường An Bình 3,5 tấn và phường Tân Mai 2 tấn.

Hương Giang

CMC (Theo Báo Đồng Nai, 14/06/2010)